|
Ders-1 : Dos
Giriş
Eğer
bilgisayar kullanmayı ilk defa Windows-95 ile başladıysanız büyük bir
ihtimalle DOS kelimesi size yabancı gelecektir. DOS, Disk Operating System
kelimelerinin kısaltılmış halidir ve disk işlemleri, bellek işlemleri gibi
programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeleri yapan bir işletim
sistemidir. DOSun tarihi PClerin (kişisel bilgisayarlar) tarihiyle
başlar ve çoğunlukla da pek hayırla yad edilmez. Çünkü DOSta grafiksel
bir kullanıcı arabirimi yoktur, her şey komutlarla ve bir sürü parametre
ile yapılır. Microsoft Windows95 sürümüyle kullanıcının DOS ile olan
iletişimini minimuma indirmeye çalışmış olsa da geriye doğru uyumluluktan
dolayı DOStan tam olarak vazgeçememiştir.
Windows95 kullanıyor olsanız da bazen DOSa işiniz düşebilir. Örneğin bir
çok oyun programı Windows ile çalışmaz veya oynanamayacak kadar yavaş
çalışır. Ayrıca Windowsa giremediğiniz durumlarda da sorunu DOStan
halletmeniz gerekebilir. Bazen de tek bir dosyayı kopyalamak için
bilgisayarınızı açtığınızda, Windowsun çalışmasını beklemeniz gerekmez
Ders-2 : Komutlar, DIR( Listeleme)
KOMUTLAR
DOSta herhangi bir dosyaya ihtiyaç duymadan çalışan komutlara iç
komutlar, çalışması için program dosyasının varlığına ihtiyaç duyan
komutlara Dış Komutlar denir. Dış komutları çalıştırabilmek için o komutun
progrma dosyasına ihtiyaç vardır. Örneğin format komutunu kullanabilmek
için Format.com programının bulunması gerekir.
DOS
komutları hakkında bilgi almak için / ? parametresi kullanılabilir.
Örneğin dır komutu hakkında bilgi almak için DIR /? yazılabilir.
DIR
(Listeleme)
Bulunduğunuz dizindeki dosya veya dizinleri listeler. Dır komutu tek
başına kullanıldığı zaman aşağıdaki gibi bir liste çıkar.
C:\zeybek>dır
C
sürücüsündeki birimin etiketi yok
Birim
Seri Numarası 0B26-13D9
C:\zeybek dizini
.
<DIR> 01/01/99 20:23 .
..
<DIR> 01/01/99 20:23 ..
SZEYBEK EXE 1.411.559 02/01/99 20:05 szeybek.exe
XTRAS
<DIR> 01/01/99 20:23 xtras
ICON
ICO 2.816 02/01/99 20:05 icon.ico
2
dosya 1.414.375 bayt
3
dizin 137.347.072 bayt bot
C:\zeybek>_
Burada <DIR> ile belirlenmit olanlar dosya değil dizindir. Diğerler ise
dosyadır. Her bir dosyanın adı, uzantısı, boyutu, son değiştirme tarihi-
saati ve uzun dosya ismi görüntülenmektedir.
Uzantısı .EXE, .COM, .BAT olanlar program dosyalarıdır. Bunların isimleri
yazılarak çalıştırılabilir.
Bir
dizindeki dosya sayısı fazla ise ekrana sığmayacaktır. Sayfa sayfa
görüntülemek için DIR /P şeklinde /P parametresi kullanılır. Detayları
göstermeden sadece isimleri listelemek için DIR /W kullanılır. Daha
detaylı bilgi için DIR /V kullanılır.
Bütün
dosyaları değil de bir şarta uyan dosyaları listelemek için joker karakter
dediğimiz ? ve * karakterleri kullanılır.
Dır
*.exe ile uzantısı EXE olan dosyalar
Dır
a*.exe ile bat harfi a ve uzantısı EXE olan dosyalar
Dır
a*.e* ile bat harfi a ve uzantısının baş harfi e olan dosyalar
Dır
a?b*.exe ile bat harfi a ve üçüncü harfi b olan EXE uzantılı dosyalar
Dır
*. ile uzantısı olmayan dosyalar
listelenebilir. Buradaki temel kural * itaretinin bütün harfler yerine, ?
ise tek bir harf yerine geçmesidir.
Dır
komutu ile DOSta arama da yapılabilir. /s parametresi verilirse DOS alt
dizinlerdeki dosyaları da listeler.
Örneğin önemli.doc isimli bir dosyayı aramak için
Dır
önemli.doc /s kullanılabilir.
Liste
alınırken sıralama isteniyorsa /O parametresi kullanılır.
Eğer
bilgisayar kullanmayı ilk defa Windows-95 ile başladıysanız büyük bir
ihtimalle DOS kelimesi size yabancı gelecektir. DOS, Disk Operating System
kelimelerinin kısaltılmış halidir ve disk işlemleri, bellek işlemleri gibi
programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeleri yapan bir işletim
sistemidir. DOSun tarihi PClerin (kişisel bilgisayarlar) tarihiyle
başlar ve çoğunlukla da pek hayırla yad edilmez. Çünkü DOSta grafiksel
bir kullanıcı arabirimi yoktur, her şey komutlarla ve bir sürü parametre
ile yapılır. Microsoft Windows95 sürümüyle kullanıcının DOS ile olan
iletişimini minimuma indirmeye çalışmış olsa da geriye doğru uyumluluktan
dolayı DOStan tam olarak vazgeçememiştir.
Windows95 kullanıyor olsanız da bazen DOSa işiniz düşebilir. Örneğin bir
çok oyun programı Windows ile çalışmaz veya oynanamayacak kadar yavaş
çalışır. Ayrıca Windowsa giremediğiniz durumlarda da sorunu DOStan
halletmeniz gerekebilir. Bazen de tek bir dosyayı kopyalamak için
bilgisayarınızı açtığınızda, Windowsun çalışmasını beklemeniz gerekmez.
Dır
/OD ile tarihe
Dır
/ON ile ada
Dır /OE
ile uzantıya
Dır /OS
ile boyuta göre sıralanabilir. Bu parametrelerin önüne konursa tersi
sırada listelenir. Yani Dır/OS ile küçükten büyüğe sıralanırken, Dır/O-S
ile büyükten küçüğe doğru sıralanır.
Dır
/A ile istenen özelliğe uyan dosyalar gösterilebilir.
Dır/AD ile sadece dizinler
Dır/AH ile gizli dosyalar
Dır/AR ile sadece okunabilir dosyalar
Dır/AS ile sadece sistem dosyaları listelenir.
Ders-3 : Dizin İşlemleri
DİZİN
İŞLEMLERİ(CD, MD,RD)
Bir
dizine girmek için
CD
Dizinismi kullanılır.
Örneğin Windows dizinine girmek için
C:\>CD Windows
C:\WINDIWS>
Windows\System dizinine girmek için
C:\>CD Windows\System
C:\WINDOWS\SYSTEM>
veya
C:\>CD Windows
C:\WINDOWS>CD
System
C:\WINDOWS\SYSTEM>
şeklinde kullanılır.
Bir
dizinden çıkmak için CD..
C:\WINDOWS\SYSTEM>CD..
C:\WINDOWS>
Ana
dizine çıkmak için CD\
C:\WINDOWS\SYSTEM>CD\
C:\>
İki
üst dizine çıkmak için CD...
C:\WINDOWS\SYSTEM\VMM32>CD...
C:\WINDOWS>
Üç
üst dizine çıkmak için CD....
C:\WINDOWS\SYSTEM\VMM32>CD....
C:\>
Yeni
bir dizin olutturmak için
MD
Dizinismi
Örneğin yeni isimli bir dizin oluşturmak için
MD
yeni
Bir
dizin silmek için
RD
Dizinismi
Yeni
isimli dizini silmek için
RD
yeni
şeklinde kullanılır. Bir dizini bu yöntemle silebilmek için, içinin boş
olması gerekir.
Uzun
dizin isimlerini DOS altında kullanırken bunları iki şekilde
kullanabilirsiniz.
Eğer
Windows altında bir DOS oturumu açtıysanız bu isimler hem standart 8+3
formatında hem de uzun formatında kullanılabilir. Direk olarak DOS
ortamına geçtiyseniz 8+3lük kısa formatını kullanabilirsiniz.
8
harften daha uzun bir dosya veya dizin ismi verecekseniz bunu tırnak
içinde yazmanız gerekir.
Örneğin en çok kullandığım dökümanlar dizini olutturmak için :
MD
en çok kullandığım dökümanlar şeklinde yazmanız gerekir.
Bu
dizin listelendiğinde hem orjinali ile hem de ENÇOKK~1 şeklinde kısa ismi
ile gösterilir.
Bu
dizine girmek için
CD
ENÇOKK~1
veya
MD
en çok kullandığım dökümanlar yazabilirsiniz.
Ders-4 : Sürücü Değiştirme, Formatlama,
Biçimleme
SÜRÜCÜ DEĞİŞTİRME
DOSta ger sürücü bir harf ile temsil edilir. A, ve B harfleri disket
sürücü diğerleri de hard disk ve diğer sürücüler için kullanılır. Sürücü
harflerinden sonra : kullanılarak o sürücüye geçilebilir.
A:
ile disket sürücüye
C:
ile de hard diske geçilebilir.
Bir
sürücüye geçildikten sonra uygulanan komutlar o sürücü üzerinde etkili
olur.
Örneğin bir disketin içeriğini görmek için
C:\>A:
A:\>Dır
yazabilirsiniz. Veya kısaca
C:\>
DIR A:
FORMAT (FORMATLAMA,BİÇİMLEME)
Format kelime anlamı olarak düzenleme demektir. Bu ilk alınan disket için
doğrudur. Disket DOSta kullanılmak için düzenlenir. Ancak dolu olan bir
diskete format atılması ile disketteki bütün bilgiler silinmiş olur.
Yanlışlıkla formatlanan bir disket UNFORMAT komutu ile geri alınabilir.
Format komutunu harddisk için kullanmak çok tehlikelidir. Daha çok
disketlerinizi formatlamak için bu komutu kullanacaksınız.
C:\>
FORMAT A:
İle
disket formatlanır. Bu komuttan sonra sürücüye disket yerleştirmeniz
istenir ve gösterge %100 oluncaya kadar formatlama devam eder. Formatlama
bittikten sonra diskete bir isim vermeniz istenir. Buraya 11 harflik bir
isim verebilirsiniz. İsim verdikten sonra disket hakkındaki bilgiler
gösterilir. Bu listeye bakarak o disketteki bozuk kesimlerin bulunup
bulunmadığını anlayabilirsiniz. Eğer diskette bozuk kısımlar varsa
bunların miktarı da listeden okunabilir.
Format komutunu bozulan disketlerinizin bozuk kısımlarını işaretlemesi
için kullanabilirsiniz. Bozuk kısımları işaretleyerek buralar bilgi
yazılmasını önler.
Ayrıca sistem disketi oluşturmak için de Format komutu kullanılabilir. (Bu
iş için SYS komutu da kullanılır.)
Virüslü disketleri de format ile silebilirsiniz.
/U
parametresi kullanılırsa, disketi UNFORMAT yapabilmek için gerekli olan
bilgi diskete yazılmaz. Bu durumda UNFORMAT komutu ile disket
kurtarılamaz. Disketi silmek istediğinizden eminseniz bu parametreyi
kullanarak işlemleri hızlandırabilirsiniz.
/S
parametresi ile disketin sistenm disketi olarak hazırlanmasını
sağlayabilirsiniz. Bu durumda bu disketi kullanarak bilgisayarı
açabilirsiniz.
/Q
ile hızlı format yapabilirsiniz. Bu işlem bozuk kısımları işaretlemez.
Ancak oldukça hızlı bir biçimde disketi boşaltır.
/V:Ad
ile disketin ismini belirleyebilirsiniz.
C:\>FORMAT a: /q /u /s /v:ali
Komutu ile geri alma bilgisi olmada, sistem disketi olarak ve ismini de
Ali yaparak disketi hızlı formatlar.
Format yapabilmek için FORMAT.COM dosyasına ihtiyaç vardır.
SYS(Sistem
Transferi)
Sys
komutu ile bir diskete veya harddiske sistem dosyaları transfer
edilebilir. Bu dosyalar IO.SYS, MSDOS.SYS, COMMAND.COM, DRVSPACE.BIN, veya
DBLSPACE.BIN dosyalarıdır. Bu dosyalardan COMMAND.COM hariç diğerleri bir
diskete normal kopyalama ile kopyalanırsa o disket sistem disketi olmaz.
Bu dosyaları diskette özel bir yere kopyalanması gerekir. Bu işlemi de SYS
veya FORMAT /S komutları yapar.
Sys
a: ile diskete
Sys
c: ilede harddiske sistem transferi yapılır.
Özellikle harddiskteki sistem dosyaları bozulmuşsa bilgisayarınızı
harddiskten açamazsınız. Bu durumda bilgisayarı disketten (içinde sistem
dosyaları bulunan bir disket ) açarak Sys c: komutu ile harddiske sistem
transferi yapabilirsiniz. Bu itlemi yapmak için diskette SYS.COM programı
bulunmalıdır.
Ders-5 : Label, Date, Time, Doskey
LABEL
(Disket etiketi değiştirme)
Format yaparken sizden diskete bir isim(etiket) vermeniz isteniyordu. Bir
disketin ismini değiştirmek için onu formatlamak gerekmez. Örneğin
harddiskimize başka bir isim vermek için
LABEL
C: komutunu kullanabilirsiniz. Sizden 11 harflik bir etiket istenecektir.
LABEL
A: komutu disketin etiketini değiştirmek için kullanılır.
Bu
programın ismi LABEL.EXEdir
DATE,
TIME ( Tarih ve Saati değiştirme)
Bilgisayarın tarihi ve saati bu iki komutla öğrenilip değiştirilebilir.
Date tarihi, Time ise saati belirtmek için kullanılır.
Date
yazarsanız aşağıdaki gibi önce şu anki tarih gösterilecek ve yeni tarihi
girmeniz istenecektir. Eğer tarihi değiştirmek istemiyorsanız Enter tuşuna
basarak geçebilirsiniz.
C:\>date
Geçerli tarih Paz 05/01/1999
Yeni
tarihi girin (gg-aa-yy):_
C:\>date
Geçerli tarih Paz 03/01/1999
Yeni
tarihi girin (gg-aa-yy):_
DOSKEY
DOSta bütün komutları klavyeden girmemiz gerekir. Her sefer uzun uzadıya
komut yazmak bazen sıkıcı olabilir. Bunun yerine Doskey programını
bilgisayar açılırken bir kez çalıştırarak DOSun yazdığınız komutları
hatırlamasını sağlayabilirsiniz. Bu programı bilgisayarın her açılışında
çalıştırabilmek için Autoexec.bat dosyasına yazabilirsiniz. Bu dosya içine
C:\windows\command\doskey satırını ekleyin. Bundan sonra yukarı ve aşağı
tuşlarını kullanarak daha önce yazdığınız komutlara kolayca
ulaşabilirsiniz.
DOS
ortamında iken DOSKEY.COM programını çalıştırmak için bu dosyanın
bulunduğu dizin içine gidilir ve adı yazılarak enter tuşuna basılır.
Label,
Date, Time, Doskey
SÜRÜCÜ DEĞİŞTİRME
DOSta ger sürücü bir harf ile temsil edilir. A, ve B harfleri disket
sürücü diğerleri de hard disk ve diğer sürücüler için kullanılır. Sürücü
harflerinden sonra : kullanılarak o sürücüye geçilebilir.
A:
ile disket sürücüye
C:
ile de hard diske geçilebilir.
Bir
sürücüye geçildikten sonra uygulanan komutlar o sürücü üzerinde etkili
olur.
Örneğin bir disketin içeriğini görmek için
C:\>A:
A:\>Dır
yazabilirsiniz. Veya kısaca
C:\>
DIR A:
FORMAT (FORMATLAMA,BİÇİMLEME)
Format kelime anlamı olarak düzenleme demektir. Bu ilk alınan disket için
doğrudur. Disket DOSta kullanılmak için düzenlenir. Ancak dolu olan bir
diskete format atılması ile disketteki bütün bilgiler silinmiş olur.
Yanlışlıkla formatlanan bir disket UNFORMAT komutu ile geri alınabilir.
Format komutunu harddisk için kullanmak çok tehlikelidir. Daha çok
disketlerinizi formatlamak için bu komutu kullanacaksınız.
C:\>
FORMAT A:
İle
disket formatlanır. Bu komuttan sonra sürücüye disket yerleştirmeniz
istenir ve gösterge %100 oluncaya kadar formatlama devam eder. Formatlama
bittikten sonra diskete bir isim vermeniz istenir. Buraya 11 harflik bir
isim verebilirsiniz. İsim verdikten sonra disket hakkındaki bilgiler
gösterilir. Bu listeye bakarak o disketteki bozuk kesimlerin bulunup
bulunmadığını anlayabilirsiniz. Eğer diskette bozuk kısımlar varsa
bunların miktarı da listeden okunabilir.
Format komutunu bozulan disketlerinizin bozuk kısımlarını işaretlemesi
için kullanabilirsiniz. Bozuk kısımları işaretleyerek buralar bilgi
yazılmasını önler.
Ayrıca sistem disketi oluşturmak için de Format komutu kullanılabilir. (Bu
iş için SYS komutu da kullanılır.)
Virüslü disketleri de format ile silebilirsiniz.
/U
parametresi kullanılırsa, disketi UNFORMAT yapabilmek için gerekli olan
bilgi diskete yazılmaz. Bu durumda UNFORMAT komutu ile disket
kurtarılamaz. Disketi silmek istediğinizden eminseniz bu parametreyi
kullanarak işlemleri hızlandırabilirsiniz.
/S
parametresi ile disketin sistenm disketi olarak hazırlanmasını
sağlayabilirsiniz. Bu durumda bu disketi kullanarak bilgisayarı
açabilirsiniz.
/Q
ile hızlı format yapabilirsiniz. Bu işlem bozuk kısımları işaretlemez.
Ancak oldukça hızlı bir biçimde disketi boşaltır.
/V:Ad
ile disketin ismini belirleyebilirsiniz.
C:\>FORMAT a: /q /u /s /v:ali
Komutu ile geri alma bilgisi olmada, sistem disketi olarak ve ismini de
Ali yaparak disketi hızlı formatlar.
Format yapabilmek için FORMAT.COM dosyasına ihtiyaç vardır.
SYS(Sistem
Transferi)
Sys
komutu ile bir diskete veya harddiske sistem dosyaları transfer
edilebilir. Bu dosyalar IO.SYS, MSDOS.SYS, COMMAND.COM, DRVSPACE.BIN, veya
DBLSPACE.BIN dosyalarıdır. Bu dosyalardan COMMAND.COM hariç diğerleri bir
diskete normal kopyalama ile kopyalanırsa o disket sistem disketi olmaz.
Bu dosyaları diskette özel bir yere kopyalanması gerekir. Bu işlemi de SYS
veya FORMAT /S komutları yapar.
Sys
a: ile diskete
Sys
c: ilede harddiske sistem transferi yapılır.
Özellikle harddiskteki sistem dosyaları bozulmuşsa bilgisayarınızı
harddiskten açamazsınız. Bu durumda bilgisayarı disketten (içinde sistem
dosyaları bulunan bir disket ) açarak Sys c: komutu ile harddiske sistem
transferi yapabilirsiniz. Bu itlemi yapmak için diskette SYS.COM programı
bulunmalıdır.
Ders-6 : Copy, Xcopy, Diskcopy
COPY,
XCOPY, DISKCOPY (KOPYALAMA)
COPY
komutu ile dosyayı diskete, disketten harddiske, yazıcıya veya ekrana
kopyalayabilirsiniz.
Copy
Kaynak Hedef
Şeklinde, çoğunlukla iki parametre ile kullanılır. Birincisi kopyalanacak
olan, ikincisi kopyalanılacak olan yeri belirler.
Copy
okul.doc a:
Aktif
dizindeki okul.doc isimli dosyayı diskete kopyalar.
Copy
a:okul.doc c:
Disketteki okul.doc isimli dosyayı harddiske kopyalar.
Copy
okul.doc liste.doc
Okul.doc
isimli dosyayı aynı yere liste.doc adıyla kopyalar.
Copy
a:okul.doc
Disketteki okul.doc isimli dosyayı komutun yazıldığı yere kopyalar.
Copy
*.* a:
İçinde bulunulan dizindeki tüm dosyaları diskete kopyalar.
Copy
a:*.* c:
Disketteki bütün dosyaları harddiske kopyalar.
Copy
Autoexec.bat con
Autoexec.bat dosyasını ekrana kopyalar. (Con ekran için kullanılan
isimdir. Ekrana kopyalamak içini göstermek anlamındadır.)
Copy
*.bat con
Bat
uzantılı tüm dosyaları ekrana kopyalar.
Copy
Con a.ekr
Burada kaynak ekran, hedef ise bir dosyadır. Yani ekranı a.ekr dosyasına
kopyalamasını istiyoruz. Bu durum copy komutu için özel bir durumdur ve
bir dosyaya yazı yazmak için kullanılır. Bu komutu yazdıktan sonra F6
tuşuna basana kadar yazdığınızbütün harfler a.ekr dosyasına yazılacaktır.
Örnek olarak aşağıdaki satırları yazarak bir bat dosyası hazırlayalım.
Copy
con a.bat
@echo
off
echo
elveda dos
echo
merhaba windows
Bu
satırları dikkatli bir şekilde yazın, çünkü bir satırı yazdıktan sonra o
satıra tekrar geri dönme şansınız yok. F6 tuşuna ve Entere basın ve
kaydedin. Ve oluşturduğunuz dosyanın adını yazarak çalıştırın.
Copy
a.bat prn
Bu
satır a.bat dosyasını yazıcıya gönderecektir. (Pr n kelimesi yazıcı için
kullanılır. Yazıcınızın bağlı olduğu porta göre LPT1, LPT2, COM1, COM2 de
kullanabilirsiniz. ) ekrandaki görüntüyü yazıcıya göndermek için Print
Screen tutuna basabilirsiniz.
Copy
komutu ile bir dosyayı kopyalarken hata testi de yapılmasını
sağlayabilirsiniz. Özellikle diskete kopyalarken bu testi yaptırmanız iyi
olur. Hata testi yapması için /V parametresi kullanılır.
Copy
okul.doc a: /v
Okul.doc
dosyasını diskete hata testi yaparak kopyalamasını istiyoruz. Bu işlem
dosyayı diskete kopyalarken aynı zamanda yazdığını da okuyarak doğru
okunup okunmadığını kontrol eder. Diskette bozuk kesimler varsa yazdığını
okuyamayacak ve hata verecektir. İşlemi iptal ederek sağlam bir disket
kullanın veya disketin içinde önemli bilgiler yoksa disketi formatlayın ve
ve hatalı kısımların işaretlenmesini sağladıktan sonra tekrar kopyalayın.
Kopyalama yaparken kopyalanılan yerde aynı isimli bir dosya varsa onun
üzerine yazılıp yazılmayacağı sorulur.
C:\a.bat üstüne yazılsın mı (Evet/Hayır/tüMü)?
E
harfi Evet, H harfi Hayır veya M harfi ile bütün dosyaların tek tek
sorulmadan yazılması sağlanabilir.
XCOPY
komutu da kopyalamk için kullanılır. Copy komutunda farklı olarak daha
hızlıdır ve alt dizinleriyle birlikte kopyalayabilir. Copy komutu bir iç
komut olmasına rağmen Xcopy komutu dış komuttur ve XCOPY.EXE dosyasının
bulunması gerekir.
Xcopy
komutunun kullanımı da copy komutu gibidir. Farklı olarak /S parametresi
ile alt dizinlerin kopyalanması da sağlanabilir.
Xcopy
a:*.* /s c:
Disketteki bütün dosyaları alt dizinlerdekilerle beraber c: sürücüsüne
kopyalar. Xcopynin avantajı daha hızlı kopyalayabilmesi ve alt dizinlerle
birlikte kopyalayabilmesidir.
DISKCOPY komutu ise daha farklıdır. Bir disketin aynısını bir başka
diskete kopyalamak için kullanılır. Diskcopy ile çoğaltılan disketler
tamamen birbirinin aynısıdır.
Diskcopy a: a:
Komutu ile a sürücüsünde bulunan disket çoğaltılabilir. Bu işlem sırasında
önce orjinal disket okunur, daha sonra diğer disketin takılması istenerek
bu diskete yazılır. Okuma işlemi tek seferde bitmemişse tekrar ilk disket
istenerek kalan kısım da okunarak diğer diskete yazılır.
Diskcopy işleminde hedef disket içindeki tüm dosyalar kopyalama işleminden
önce bilgisayar tarafından silinir.
Bu
programın ismi DISKCOPY.COMdur.
işlemleri hızlandırabilirsiniz. Ders-7 : Ren,
Move, Type, More
REN(DOSYA
ADI DEĞİŞTİRME)
Dosyaların isimlerini Ren komutu ile değiştirebilirsiniz.
Ren
Dosyaadı Yeniad
şeklinde kullanılır. Örneğin gerekli.doc isimli dosyanın adını gereksiz.doc
olarak değiştirmek için
Ren
Gerekli.doc gereksiz.doc
şeklinde yazılır. İsim değiştirirken yeni isimle aynı isme sahip bir dosya
varsa değiştirme yapılmaz.
Ren
komutu ile dizin isimleri değiştirilemez. Dizin isimlerini değiştirmek
için Move komutu kullanılır.
MOVE(TAŞIMA
VEYA DİZİN İSMİ DEĞİŞTİRME)
Bu
programın ismi MOVE.EXEdir. Dosyaları bir yerden başka bir dizine veya
sürücüye taşımak için ve dizinlerin isimlerini değiştirmek için
kullanılır.
Örneğin Genel dizinindeki bütün dosyaları Özel dizinine taşımak için
Move
c:\genel\*.* özel\
PW
dizinindeki tüm dosyaları diskete taşımak için
Move
c:\pw\*.* a:
Move
komutu ile dizin ismi değiştirmek Ren ile dosya ismi değiştirmek gibidir.
Örneğin PW dizinini WRITE olarak değiştirmek için
Move
PW WRITE şeklinde kullanılır.
TYPE
(DOSYA İÇERİĞİ)
DOSta bir dosyanın içeriğini görmek için kullanılır.
Type
Dosyaadı
Şeklinde kullanılır. Örneğin autoexec.bat dosyasının içeriğini görmek için
Type
autoexec.bat
şeklinde yazılır. Dosya üzerinde değişiklik yapabilmek için EDIT komutu
kullanılmalıdır.
MORE(SAYFALAMA)
Bazı
DOS komutlarının sonuçları ekrana sığmıyorsa komutun sonucunun sayfa sayfa
gösterilmesini More komutunu | karakteri ile birlikte kullanarak
sağlayabiliriz.
Örneğin;
Type
autoexec.bat
Komutu ile autoexec.bat dosyasının içeriğine bakabilirsiniz. Ancak dosya
ekrana sığmayacak kadar uzun ise dosyadaki üst satırlar ekranda
görülemeyecektir. Bunu More komutu ile birlikte kullanarak atabiliriz.
Type
autoexec.bat | More
şeklinde kullanılırsa, dosyanın içeriği ekranı doldurduğunda bir tuşa
basmanız istenecek ve ondan sonra diğer sayfa gösterilecektir.
More
komutu tek başın değil diğer komutların arkasında | karakteri ile birlikte
kullanılır.
Ders-8 : Edit, Attrib, Chkdsk, Scandick
EDIT
DOSta dosyaları düzenleme ve oluşturma için Edit programını
kullanabilirsiniz. Bu program vasıtası ile dosyalarınızı açıp
değişiklikler yapabilirsiniz. Bu programın ismi EDIT.COM dur.
Edit
Autoexec.bat
Yazarak autoexec.bat dosyasında değişiklikler yapabilirsiniz.
ATTRIB (DOSYA ÖZELLİKLERİ)
Del
komutu ile silemediğiniz dosyalar oldu mu? Bir dosya sadece okunabilir,
sistem veya gizli dosya olarak belirlenmişse normal yollarla silinemezler.
Eğer sizde bazı dosyaların kolayca silinebilmesini istemiyor veya silmek
isteyip de silemediğiniz dosyalar bulunuyorsa Attrib komutu ile o dosyanın
özelliklerini değiştirmelisiniz. Bu dosyanın ismi ATTRIB.EXEdir.
Attrib dosyaadı özellikler
Şeklinde kullanılır. Dosya adı olarak bir dosya verebileceğiniz gibi ? ve
* karakterlerini kullanarak birden fazla dosyanın özelliklerini de
değiştirebilirsiniz. Dosyaların özellikleri ise üçüncü parametre ile
değiştirilir. Üçüncü parametre verilmezse sadece özellikler görüntülenir,
herhangi bir işlem yapılmaz.
Bir
özelliği kaldırmak için aşağıdaki parametreleri işareti ile , o özelliği
vermek için ise + işareti kullanmalısınız.
R
Sadece okunabilir dosya. Normal yollarla değiştirilemez ve silinemezler.
H
Gizli dosya. Normal yollarla silinemezler ve Dır komutu parametresiz
kullanıldığında listelenmezler.
S
System dosyası. Bu sadece bazı özel dosyalar için verilen bir özelliktir.
Bu özelliğe sahip dosyaları silmeniz, değiştirmeniz veya taşımanız
problemlere sebep olur. Bu dosyalarda normal yollarla silinemezler ve
görünmezler.
Örneğin A.doc dosyasına sadece okunabilir özelliği vermek için
Attrib A.doc +r
Cokgizli.doc dosyasını gizlemek için
Attrib cokgizli +h
Cokgizli.doc dosyasını gizlemek ve sadece okunabilir yapmak için
Attrib cokgizli +h +r
Sadece okunabilir olduğu için silemediğiniz bir dosyanın bu özelliğini
kaldırmak için
Attrib a.doc r
Ayrıca sadece dosyaları değil dizinleri de gizleyebilirsiniz
Attrib Windows +h
Komutu ile windows dizini gizlenmiş olur. Dır yazarsanız bu dizini
göremezsiniz.
CHKDSK(DİSK TESTİ)
Bu
program (CHKDSK.EXE) herhangi bir parametre olmadan kullanılırsa sürücü
hakkında istatistiki bilgiler verir. (Boş alan, toplam alan, dosya sayısı
gibi)
C:\>chkdsk
Birim
Seri Numarası 0B26-13D9
1.048.395.776 bayt toplam disk alanı
25.182.208 bayt 231 gizli dosyada
9.601.024 bayt 575 dizinde
884.178.944 bayt 9.956 kullanıcı dosyasında
16.384 bayt bozuk sektörlerde
129.417.216 bayt disk üzerinde kullanılabilir
16.384 bayt her ayırma biriminde
63.989 toplam ayırma birimi disk üstünde
7.899
ayırma birimi disk üstünde kullanılabilir
655.360 bayt toplam bellek
578.240 bayt bot
Chkdsk/F Diskteki hataları tespit ederek düzeltir. Diski (Disket veya
harddiski ) hızlı bir şekilde test etmek için kullanılır. Daha detaylı
Chkdsk /V Diskteki bütün dosyaları yol ismiyle birlikte ekrana listeler.
Binlerce dosyayı ekrana listelemenin bir anlamı yoktur. Ancak ekrana
listelemek yerine bir dosyaya yazması istenirse bu dosya daha rahat
incelenebilir.
Chkdsk /V > Dosyalar Diskteki bütün dosyalar yolları ile birlikte Dosyalar
isimli dosyaya yazılır. Edit programı ile bu dosyanın içeriği
incelenebilir.
Chkdsk /V > LPT1 Bütün dosyalar yazıcıya gönderilir.
SCANDISK( DİSK PROBLEMLERİ ÇÖZÜMÜ)
Scandisk programını kullanarak diskinizdeki problemleri gidermesini
sağlayabilirsiniz. Chkdskden daha gelişmiş bir programdır. Diskteki
birçok problemi bulup giderebilir. Bu programın ismi SCANDISK.EXE dir.
Ders-9 : Fdisk, FC, MEM, Smartdrv, EMM386
EDIT
DOSta dosyaları düzenleme ve oluşturma için Edit programını
kullanabilirsiniz. Bu program vasıtası ile dosyalarınızı açıp
değişiklikler yapabilirsiniz. Bu programın ismi EDIT.COM dur.
Edit
Autoexec.bat
Yazarak autoexec.bat dosyasında değişiklikler yapabilirsiniz.
ATTRIB (DOSYA ÖZELLİKLERİ)
Del
komutu ile silemediğiniz dosyalar oldu mu? Bir dosya sadece okunabilir,
sistem veya gizli dosya olarak belirlenmişse normal yollarla silinemezler.
Eğer sizde bazı dosyaların kolayca silinebilmesini istemiyor veya silmek
isteyip de silemediğiniz dosyalar bulunuyorsa Attrib komutu ile o dosyanın
özelliklerini değiştirmelisiniz. Bu dosyanın ismi ATTRIB.EXEdir.
Attrib dosyaadı özellikler
Şeklinde kullanılır. Dosya adı olarak bir dosya verebileceğiniz gibi ? ve
* karakterlerini kullanarak birden fazla dosyanın özelliklerini de
değiştirebilirsiniz. Dosyaların özellikleri ise üçüncü parametre ile
değiştirilir. Üçüncü parametre verilmezse sadece özellikler görüntülenir,
herhangi bir işlem yapılmaz.
Bir
özelliği kaldırmak için aşağıdaki parametreleri işareti ile , o özelliği
vermek için ise + işareti kullanmalısınız.
R
Sadece okunabilir dosya. Normal yollarla değiştirilemez ve silinemezler.
H
Gizli dosya. Normal yollarla silinemezler ve Dır komutu parametresiz
kullanıldığında listelenmezler.
S
System dosyası. Bu sadece bazı özel dosyalar için verilen bir özelliktir.
Bu özelliğe sahip dosyaları silmeniz, değiştirmeniz veya taşımanız
problemlere sebep olur. Bu dosyalarda normal yollarla silinemezler ve
görünmezler.
Örneğin A.doc dosyasına sadece okunabilir özelliği vermek için
Attrib A.doc +r
Cokgizli.doc dosyasını gizlemek için
Attrib cokgizli +h
Cokgizli.doc dosyasını gizlemek ve sadece okunabilir yapmak için
Attrib cokgizli +h +r
Sadece okunabilir olduğu için silemediğiniz bir dosyanın bu özelliğini
kaldırmak için
Attrib a.doc r
Ayrıca sadece dosyaları değil dizinleri de gizleyebilirsiniz
Attrib Windows +h
Komutu ile windows dizini gizlenmiş olur. Dır yazarsanız bu dizini
göremezsiniz.
CHKDSK(DİSK TESTİ)
Bu
program (CHKDSK.EXE) herhangi bir parametre olmadan kullanılırsa sürücü
hakkında istatistiki bilgiler verir. (Boş alan, toplam alan, dosya sayısı
gibi)
C:\>chkdsk
Birim
Seri Numarası 0B26-13D9
1.048.395.776 bayt toplam disk alanı
25.182.208 bayt 231 gizli dosyada
9.601.024 bayt 575 dizinde
884.178.944 bayt 9.956 kullanıcı dosyasında
16.384 bayt bozuk sektörlerde
129.417.216 bayt disk üzerinde kullanılabilir
16.384 bayt her ayırma biriminde
63.989 toplam ayırma birimi disk üstünde
7.899
ayırma birimi disk üstünde kullanılabilir
655.360 bayt toplam bellek
578.240 bayt bot
Chkdsk/F Diskteki hataları tespit ederek düzeltir. Diski (Disket veya
harddiski ) hızlı bir şekilde test etmek için kullanılır. Daha detaylı
Chkdsk /V Diskteki bütün dosyaları yol ismiyle birlikte ekrana listeler.
Binlerce dosyayı ekrana listelemenin bir anlamı yoktur. Ancak ekrana
listelemek yerine bir dosyaya yazması istenirse bu dosya daha rahat
incelenebilir.
Chkdsk /V > Dosyalar Diskteki bütün dosyalar yolları ile birlikte Dosyalar
isimli dosyaya yazılır. Edit programı ile bu dosyanın içeriği
incelenebilir.
Chkdsk /V > LPT1 Bütün dosyalar yazıcıya gönderilir.
SCANDISK( DİSK PROBLEMLERİ ÇÖZÜMÜ)
Scandisk programını kullanarak diskinizdeki problemleri gidermesini
sağlayabilirsiniz. Chkdskden daha gelişmiş bir programdır. Diskteki
birçok problemi bulup giderebilir. Bu programın ismi SCANDISK.EXE dir.
Ders-10 : MSCDEX, Klavye Ayarları
MSCDEX(DOSYA YÖNETİCİSİ)
DOS
altında CD-ROM sürücünüzü kullanabilmek için Cd-romunuzun sürücü
programını Config.sys dosyasında Device satırı ile yükledikten sonra
Mscdex programını da Autoexec.bat programından aktif hale getirerek Cd-rom
sürücünüzü kullanabilirsiniz.
Örneğin Cd-rom sürücünüzün dosyası CDDRV.SYS olsun. Bunu Config.sys
dosyasında aşağıdaki gibi yazdıktan sonra
Device=c:\cddrv.sys /d:hasan
Autuexec.bat dosyasında da
C:\windows\command\mscdex
/d:hasan
şeklinde kullanmanız gerekir.
TÜRKÇE EKRAN VE TÜRKÇE KLAVYE
F
veya Q Türkçe klavye kullanabilmek iç,n aşağıdaki satırlardan birini
Autoexec.bat dosyasına yazmanız gerekir.
F
Türkçe klavye ve Türkçe Ekran için
Mode
con codepage prepare=((857) c:\windows\command\ega2.cpi)
Mode
con codepage select=857
Keyb
tr,, c:\windows\command\keybrd2.sys /id:440
Q
Türkçe klavye ve Türkçe Ekran için
Mode
con codepage prepare=((857) c:\windows\command\ega2.cpi)
Mode
con codepage select=857
Keyb
tr,, c:\windows\command\keybrd2.sys /id:179
Config.sys dosyasında ise aşağıdaki ayarlamaları yapmanız gerekir
Devıce=C:\Windows\Command\Display.Sys Con=(Ega,,1)
Country=090,857,C:\Windows\Command\Country.Sys
|